Filmi i ri i Christopher Nolanit, Odisea (2026), ka nxitur debat jo vetëm për interpretimin e poemës së Homerit, por edhe për mënyrën se si paraqet traumën psikologjike të protagonistit Odise. Sipas një analize të publikuar në Psychology Today, portretizimi emocionalisht i ftohtë i heroit mund të lexohet si shenjë e çrregullimit të stresit post-traumatik (PTSD), pas përvojave të dhunshme të Luftës së Trojës.
Odise është shumë i njohur prej shuumë shekujsh dhe mjaft i pëlqyer nga të gjithë.Por gjatë filmi ka patur shumë vështirësi për tu realizuar mirë.
Autori Stephen A. Diamond vëren se interpretimi i Matt Damonit nuk e bind plotësisht si Odise: personazhi shfaqet i kontrolluar, i shkëputur emocionalisht dhe pa intensitet të dukshëm, madje edhe në momentet kur ribashkohet me familjen e tij në Itakë. Sipas tij, këto zgjedhje e bëjnë kulmin e filmit më pak dramatik dhe larg forcës emocionale të versioneve të mëparshme kinematografike.
Megjithatë, analiza ngre pyetjen nëse kjo ftohtësi emocionale është e qëllimshme. Odiseu mund të shihet si një luftëtar i plagosur psikologjikisht, i përballur me kujtime shqetësuese, ankth, mpirje emocionale, shmangie dhe shkëputje nga realiteti — simptoma që sot lidhen me PTSD-në.
Në këtë këndvështrim, ndalesat e tij te Cirka, Kalipsoja dhe Sirenat nuk janë vetëm aventura mitologjike, por edhe forma arratisjeje nga kujtesa e traumës. Kërkimi i harresës, kënaqësisë së çastit dhe shpërqendrimit mund të krahasohet me mekanizmat modernë të shmangies që shfaqen te disa persona të traumatizuar.
Artikulli thekson se rikthimi i Odiseut në shtëpi nuk është thjesht një udhëtim gjeografik, por një përballje me të kaluarën. Në këtë mënyrë, miti i lashtë i Homerit mbetet aktual për psikoterapinë moderne: shërimi nis kur njeriu arrin të përballet me përvojat që ka tentuar t’i shtypë ose t’i harrojë.
Fuqia Mbrojtëse e Shpërqendrimit
Odiseu, ashtu si ushtari veteran bashkëkohor që vuan nga PTSD, është vërtet një hero i plagosur. Me sa duket, ai nuk dëshiron të mendojë për atë që ka ndodhur, duke zgjedhur në vend të kësaj të shpërqendrohet : së pari me Cirkën, shtrigën, më pas me nimfën e bukur Kalipso dhe më pas, duke iu nënshtruar qëllimisht këngës joshëse (dhe potencialisht vdekjeprurëse) të Sirenave. Por dija, vetëdija ose vetëdija janë të kundërtat polare të mosdijes, pavetëdijes ose injorancës, dhe gjëja e fundit që kërkon Odiseu thellësisht i dëmtuar.
Dhe Odiseu ia del mbanë, me lopatë. Gjatë shtatë viteve të tij të humbura me nimfën e bukur Kalipso (Charlize Theron), ajo e ushqen atë – dhe ai i gëlltit vullnetarisht me padurim – shumë lule lotusi të ngjashme me opioidet, të cilat e bëjnë atë të harrojë fjalë për fjalë të kaluarën e tij dhe të ëndërrojë të kthehet në shtëpi, duke iu nënshtruar një gjendjeje kënaqësie sensuale gjithëpërfshirëse në të tashmen ose këtu-dhe-tani,
Burimi;https://www.psychologytoday.com/us/blog/evil-deeds/202608/why-myths-still-matter-did-odysseus-suffer-from-ptsd
Foto; Freepik.com