Puna në distancë është bërë gjithnjë e më e zakonshme pas pandemisë së COVID-19, ndërsa shumë punonjës e preferojnë atë për shkak të fleksibilitetit dhe shmangies së udhëtimeve të përditshme drejt zyrës. Megjithatë, një studim i ri i publikuar në revistën shkencore Science sugjeron se, në afat të gjatë, puna nga shtëpia mund të ketë pasoja negative për shëndetin mendor të disa personave.
Studimi analizoi të dhënat e më shumë se 500 mijë amerikanëve, duke krahasuar personat që punojnë në profesione të realizueshme në distancë, si punët me kompjuter, me ata që duhet të jenë fizikisht në vendin e punës, përfshirë kamerierët apo profesionet e tjera që kërkojnë prani.
Sipas gjetjeve, ndryshimi më i madh lidhet me shoqërizimin. Personat që punojnë nga shtëpia kalojnë mesatarisht rreth një orë më shumë vetëm, krahasuar me ata që kanë punë që nuk mund të kryhen në distancë.
Me kalimin e kohës, tek punonjësit në distancë u vërejtën gjithashtu nivele më të larta të shqetësimit psikologjik, depresionit, ankthit dhe ndjenjës së vetmisë. Por ndikimi nuk rezultoi i njëjtë për të gjithë.
Personat që jetonin me familjen nuk shfaqën rritje të ndjeshme të stresit psikologjik apo të kohës së kaluar vetëm, edhe pse punonin nga shtëpia. Ndërkohë, ata që jetonin vetëm dukeshin më të prekur, pasi kalonin më shumë kohë të izoluar dhe përjetonin rritje të shqetësimit emocional.
Një tjetër element i rëndësishëm është se punonjësit që kishin nisur së fundmi punën në distancë nuk shfaqën menjëherë rritje të ankthit apo vetmisë. Kjo sugjeron se efektet negative mund të shfaqen kryesisht pas një periudhe të gjatë pune nga shtëpia.
Ekspertët theksojnë se puna në zyrë mund të jetë veçanërisht e dobishme për njerëzit që jetojnë vetëm, pasi u krijon më shumë mundësi për kontakt dhe ndërveprim social. Nga ana tjetër, puna në distancë mund të jetë më e favorshme për personat që jetojnë me familjen, pasi u lejon të kalojnë më shumë kohë me të afërmit.
Gjithsesi, kjo nuk vlen njësoj për çdo grup. Punonjësit neurodivergjentë, përfshirë personat me autizëm ose ADHD, mund ta përjetojnë kthimin e detyrueshëm në zyrë si një burim stresi, për shkak të mënyrave të ndryshme të komunikimit apo ndjeshmërisë ndaj stimujve të ambientit.
Edhe një studim tjetër me rreth 1,600 punonjës në Kinë ka sugjeruar se fleksibiliteti dhe modeli hibrid mund të përmirësojnë kënaqësinë në punë, performancën dhe shëndetin mendor, sidomos për gratë dhe për ata që kanë udhëtime të gjata drejt vendit të punës.
Studiuesit vlerësojnë se modeli ideal i punës nuk është i njëjtë për të gjithë. Ai varet nga situata familjare, mënyra e jetesës, natyra e punës, kultura dhe nevojat individuale. Megjithatë, rezultatet nënvizojnë rëndësinë e kontakteve reale dhe ndërveprimeve sociale për ruajtjen e mirëqenies mendore.